Onbetaalde facturen: herinnering, ingebrekestelling, invordering

Hand die intikt op het toetsenbord van een betaalterminalUnsplash

De meeste onbetaalde facturen zijn geen geschil. De klant vergat het, de factuur kwam bij de verkeerde persoon terecht, of de kas is krap. Een duidelijke opvolging, stap voor stap, lost de meeste gevallen op. Voor de rest voorziet het Belgische recht een procedure voor schulden tussen ondernemingen die niemand betwist, zonder volledig proces.

Dit artikel overloopt de stappen, van de eerste herinnering tot de gerechtsdeurwaarder.

Eerst: klopt de factuur?

Een herinnering werkt alleen als de factuur onaanvechtbaar is. Controleer voor u aanmaant of:

  • de factuur echt ontvangen is, door de juiste persoon of op het juiste Peppol-adres,
  • bedrag, btw en klantgegevens correct zijn,
  • de vervaldag en uw betalingsvoorwaarden op de factuur staan,
  • het werk of de levering aanvaard is, zonder openstaande klacht.

Sinds 2026 gaan B2B-facturen tussen Belgische ondernemingen via Peppol. Zo hebt u een spoor van de verzending, handig wanneer een klant zegt dat de factuur nooit aankwam.

Zet uw voorwaarden op elke factuurEen vervaldag, uw rekeningnummer en een gestructureerde mededeling op de factuur zelf maken herinneringen korter en moeilijker te betwisten.

Stap 1: vriendelijke herinneringen

De eerste herinnering is een kort, beleefd bericht enkele dagen na de vervaldag, met een kopie van de factuur en het bedrag. Een tweede herinnering, een of twee weken later, mag steviger zijn en vermelden dat verwijlinteresten kunnen gelden.

Voor zakelijke klanten voorziet de wet betreffende de bestrijding van de betalingsachterstand bij handelstransacties verwijlinteresten en een forfaitaire vergoeding voor invorderingskosten. Beide zijn van rechtswege verschuldigd, zonder ingebrekestelling. De rentevoet wordt elk halfjaar vastgelegd en gepubliceerd door de FOD Financiën: voor het eerste en het tweede halfjaar van 2026 is hij 10,5 procent, tenzij uw contract een andere rentevoet bepaalt. De forfaitaire vergoeding bedraagt 40 euro per onbetaalde factuur, en hogere invorderingskosten kunt u redelijkerwijs terugvragen als u ze kunt aantonen.

Andere regels gelden als uw klant een consument is. Sinds 2023 moet de eerste herinnering aan een consument kosteloos zijn en een minimale betaaltermijn geven voor er kosten bij mogen komen. Die regels staan in boek XIX van het Wetboek van economisch recht, ingevoegd door de wet van 4 mei 2023. Na de kosteloze herinnering heeft de consument minstens 14 kalenderdagen om te betalen. Die termijn start de dag na een herinnering per e-mail, of op de derde werkdag na een herinnering per post. Pas daarna mag het schadebeding uit uw voorwaarden gelden, en het is begrensd: 20 euro voor een schuld tot 150 euro, 30 euro plus 10 procent van het deel boven 150 euro voor een schuld tot 500 euro, en daarboven 65 euro plus 5 procent van het deel boven 500 euro, met een maximum van 2.000 euro.

Stap 2: de ingebrekestelling

Halen herinneringen niets uit, stuur dan een ingebrekestelling. Dat is een duidelijke schriftelijke vraag om binnen een bepaalde termijn te betalen, met het bedrag, de factuur en wat er daarna volgt. Verstuur ze aangetekend of op een andere manier die de ontvangst bewijst.

De ingebrekestelling is belangrijk, omdat ze de datum vastlegt vanaf wanneer bepaalde gevolgen lopen, en omdat ze een vereiste stap is voor de meeste procedures.

Houd alles schriftelijk bijTelefoontjes zijn nuttig, maar een belofte aan de telefoon is moeilijk te bewijzen. Bevestig elke afspraak over een betaaldatum of afbetalingsplan per e-mail.
Wetboeken en een weegschaal van justitieUnsplash

Stap 3: invordering van onbetwiste B2B-schulden

Sinds de wet van 19 oktober 2015 voorziet het Gerechtelijk Wetboek (artikelen 1394/20 en volgende) een procedure om onbetwiste geldschulden tussen ondernemingen in te vorderen, zonder naar de rechter te gaan.

Ze geldt wanneer:

  • schuldeiser en schuldenaar allebei ondernemingen zijn (geen consumenten, geen overheden),
  • de schuld een zeker en opeisbaar geldbedrag is,
  • de schuldenaar ze niet betwist heeft.

Er is geen minimumbedrag.

StapWieWat er gebeurt
1Uw advocaatControleert het dossier en geeft opdracht aan een gerechtsdeurwaarder
2GerechtsdeurwaarderBetekent een aanmaning tot betaling, met de factuur en een antwoordformulier
3SchuldenaarHeeft een maand om te betalen, afbetaling te vragen of te betwisten
4GerechtsdeurwaarderStelt ten vroegste 8 dagen na die maand een proces-verbaal van niet-betwisting op
5MagistraatVerklaart het proces-verbaal uitvoerbaar
6GerechtsdeurwaarderKan dan uitvoeren, bijvoorbeeld met een beslag

Betaalt de schuldenaar, dan stopt de procedure. Betwist hij de schuld met redenen, dan eindigt de procedure en moet u op de gewone manier naar de rechtbank. Spreekt u een afbetalingsplan af, dan wordt de procedure geschorst zolang het plan wordt nageleefd.

De procedure wordt gevolgd in een centraal register van de Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders, die controleert of elke stap correct verloopt.

Alleen voor onbetwiste schuldenDeze weg werkt wanneer de klant gewoon niet betaalt. Zodra hij een echt geschil opwerpt over het werk of het bedrag, hebt u de gewone gerechtelijke procedure nodig.

Wanneer de procedure niet past

Is de klant een consument, of betwist hij de factuur, dan zijn er andere wegen: een minnelijke regeling, bemiddeling of een zaak voor de bevoegde rechtbank. Bij kleine bedragen kunnen de kosten van een procedure hoger liggen dan de schuld, weeg dat af voor u begint. Vraag vooraf een kostenraming aan uw advocaat of gerechtsdeurwaarder, ook welk deel op de schuldenaar kan worden verhaald.

Voorkomen: minder onbetaalde facturen

De beste invordering is die welke u nooit nodig hebt:

  1. Controleer de gegevens van een nieuwe klant via zijn btw- of KBO-nummer voor u begint.
  2. Leg de betalingsvoorwaarden schriftelijk vast, in de offerte of het contract.
  3. Vraag een voorschot voor grote of lange opdrachten.
  4. Factureer zodra het werk klaar is, niet weken later.
  5. Volg op de dag na de vervaldag op, niet na drie maanden.

Shark-it toont welke facturen betaald, vervallen of achterstallig zijn, en vindt een klant terug op basis van zijn btw-nummer. U kunt het uitproberen op shark-it.be.